Suwałki



Współrzędne: 54°05" N 022°56" E Geografia

Suwałki
Herb
Herb Suwałk
Województwo podlaskie
Powiat miasto na prawach powiatu
Gmina
 - rodzaj
Suwałki
miejska
Założono 1690
Prawa miejskie 2 maja 1720
Prezydent Józef Gajewski
Powierzchnia 65,24 km
Położenie 54° 05" N
22° 56" E
Wysokość 170 m n.p.m.
Liczba mieszkańców   ( 2003 )
 - liczba ludności
 - gęstość

69 100
1059 os./km
Strefa numeracyjna
(do 2005 )
+(48) 87
Kod pocztowy 16-400 do 16-403
Tablice rejestracyjne BS
Miasta partnerskie Grande-Synthe Francja
Mariampol Litwa
Olita Litwa
Waren RFN
Voru Estonia
Położenie na mapie Polski
Położenie na mapie Polski
Urząd miejski 3
ul. Mickiewicza 1
tel. 87 562-80-00; faks 87 562-80-98
( e-mail )
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Strona internetowa miasta

Suwałki ( lit. Suvalkai , niem. Suwalken , w latach 1941 - 1944 Sudauen ), miasto na prawach powiatu w północno-wschodniej Polsce w województwie podlaskim , położone nad rzeką Czarna Hańcza . Liczba mieszkańców 69,1 tys. (stan na XII 2003 r. - źródło GUS). Siedziba władz powiatu suwalskiego .

Spis treści

Geografia

Czarna Hańcza w Suwałkach
Powiększ
Czarna Hańcza w Suwałkach

Położenie

Suwałki leżą na Suwalszczyźnie , która pod względem geograficznym stanowi fragment Pojezierza Litewskiego .

Klimat

Miasto znajduje się pod przeważającym wpływem arktycznych i kontynentalnych mas powietrza. Właśnie za sprawą arktycznych wpływów region ten jest zaliczany do najzimniejszych (poza górami) obszarów Polski, a w pobliżu miejscowości Wiżajny znajduje się polski biegun zimna (rekordowo nawet poniżej -40°C).

Zimy są tutaj długie i mroźne (nawet dwukrotnie dłuższe niż na zachodzie Polski), a wiosna dociera bardzo późno. Lato najczęściej bywa krótkie i upalne. W okresie tym przeważają wpływy kontynentalnych suchych mas powietrza. Ekstremalne temperatury zanotowane na tym terenie to +36°C i -38°C.

Roślinność

Za odrębnością klimatyczną idzie również i odrębność florystyczna. Charakterystyczna jest stała obecność świerka, nawet w lasach liściastych, oraz udział wielu gatunków roślin związanych z zimnym klimatem borealnym , subarktycznym a nawet arktycznym. Obszar ten obfituje również w wiele gatunków stanowiących tzw. relikty poglacjalne czy też polodowcowe. Widoczny jest również brak wielu gatunków roślin pospolitych w centralnej i zachodniej Polsce, takich jak np. lipa szerokolistna, buk, czy też dąb bezszypułkowy. Również grab osiąga tutaj kres swego zasięgu geograficznego.

Historia Historia

Zobacz więcej w osobnym artykule: Historia Suwałk .
Zobacz więcej w osobnym artykule: Herb Suwałk .

Nazwa miasta

Kurhan na terenie Cmentarzyska Jaćwingów, którego południowa część położona jest na terenie Suwałk
Powiększ
Kurhan na terenie Cmentarzyska Jaćwingów , którego południowa część położona jest na terenie Suwałk
Ulica Kościuszki pod koniec lat 50.
Powiększ
Ulica Kościuszki pod koniec lat 50.
Pomnik poświęcony ofiarom nazizmu w Suwałkach
Powiększ
Pomnik poświęcony ofiarom nazizmu w Suwałkach
Dawny herb Suwałk, później Gubernii Suwalskiej, a drzewo i wstęgi do dziś są symbolami Suwalszczyzny
Powiększ
Dawny herb Suwałk, później Gubernii Suwalskiej , a drzewo i wstęgi do dziś są symbolami Suwalszczyzny

Znawcy toponomastyki do dziś nie rozszyfrowali zagadki pochodzenia nazwy miasta. Legenda powiada o kilku suwiłkaj , co rzekomo miało po litewsku oznaczać włóczęgów. Ale słownik litewski zna tylko słowo susivilkai , czyli zbiegowisko, zgromadzenie. Jest natomiast ciekawostką, że zamieszkujący Suwalszczyznę Litwini, którzy mówią dialektem "ziuków" używają słowa suwałka na określenie "zbieraniny".

Najważniejsze wydarzenia w historii Suwałk

Suwałki zostały założone w 1690 r. przez kamedułów wigierskich. Składały się wtedy z zaledwie dwóch domów. Król August II Mocny nadał miejscowości prawa miejskie 2 maja 1720 roku.

Od 1815 roku miasto rozwijało się dynamicznie dzięki umieszczeniu tu siedziby władz województwa augustowskiego Królestwa Polskiego , a także położeniu na ważnym trakcie z Warszawy do Petersburga . Dodatkowym czynnikiem rozwoju było stacjonowanie 10 tysięcy żołnierzy, dla potrzeb których wybudowano rozległe koszary i cerkiew garnizonową - dziś jest to kościół św. Piotra i Pawła . Oddanie do użytku kolei warszawsko-peteresburskiej wiodącej przez Białystok a omijającej Suwałki zahamowało rozwój miasta.

W Królestwie Polskim Suwałki były miastem garnizonowym . Zachowały się cztery duże zespoły koszarowe (zabytkowe), w których stacjonowało wojsko rosyjskie, a po odzyskaniu przez Polskę niepodległości - Wojsko Polskie . Można je znaleźć wychodząc z centrum w dowolną stronę świata.

Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę, Suwałki stały się siedzibą władz powiatowych. W dawnych, rosyjskich koszarach, rozlokowano: 2 Pułk Ułanów Grochowskich im. gen. Józefa Dwernickiego , 3 Pułk Szwoleżerów Mazowieckich im. płk. Jana Hipolita Kozietulskiego , 41 Suwalski Pułk Piechoty im. Marszałka Józefa Piłsudskiego , 4 Dywizjon Artylerii Konnej , 29 Pułk Artylerii Lekkiej . Wszystkie te jednostki brały udział w działaniach wojennych przeciw Niemcom i Związkowi Radzieckiemu w 1939 roku. W czasie okupacji miasto zostało wcielone do Prus Wschodnich. Po II wojnie światowej Suwałki wolno odbudowywały się i rozwijały. W roku 1975 zostały stolicą województwa suwalskiego . Stan ten utrzymał się do roku 1998 , kiedy to utraciły status miasta wojewódzkiego.

Podział administracyjny

Zobacz więcej w osobnym artykule: Podział administracyjny Suwałk .

Osiedla

Dochody i wydatki miasta

Dochody i wydatki miasta w latach 1999-2006

Ten artykuł jest częścią cyklu artykułów o Suwałkach
Suwałki widok Śródmieścia z lotu ptaka
Historia
Herb miasta
Suwalszczyzna
Podział administracyjny Suwałk
Zalew Arkadia
Kultura
Suwalska SSE
Zachodnia obwodnica Suwałk
Dworzec kolejowy
Dawne województwo suwalskie
Sport
Władze Suwałk
Komunikacja miejska
Czarna Hańcza
Wigry Suwałki
Aeroklub Suwalski

Suwałki na Wikimedia Commons

Strona internetowa Urzędu Miasta

Pozyskiwanie przez miasto funduszy unijnych

W 2005 roku Miasto Suwałki osiągnęło dochód 2921,62 złotych na osobę, co dało ósmą lokatę w kraju m.in. za Sopotem , Płockiem i Świnioujściem . Taka pozycja w rankingu to efekt umiejętnego zabiegania o pieniądze, które wpływają do miejskiej kasy, poza należnymi subwencjami i dotacjami. W tym samym rankingu Suwałki miały pierwsze miejsce pod względem wykorzystaniu środków na osobę z unijnych funduszy, wśród miast na prawach powiatu.

Gospodarka Gospodarka

Suwałki są ośrodkiem przemysłu drzewnego, materiałów budowlanych, odzieżowego i spożywczego. Przemysł drzewny reprezentują takie firmy jak fabryka mebli Forte S.A., fabryka mebli Home Meble S.A. Meblet i Centrum Dystrybucji Mazowsze sp. z o.o. . W Suwałkach mieszczą się Zakłady Drobiarskie Animex , spółdzielnia mleczarska Sudovia , Browar Północny oraz palarnia kawy Sido . Do przemysłu odzieżowego zaliczają się zakłady North i Odzieżowa Spółdzielnia Pracy im. Marii Konopnickiej . Ponadto w Suwałkach ma swoją siedzibę ośrodek maszynowy Huty Katowice, producent podkładów kolejowych - WPS Kolbet S.A. i wytwórnia sprzętu oświetleniowego Polam .

Instytucje Okołobiznesowe

Supermarkety (liczba)

Demografia

Rozwój demograficzny

Stub sekcji Ta sekcja jest zalążkiem . Jeśli możesz, rozbuduj ją .
Ludność Suwałk
Rok Ludność Rok Ludność
1720 1 184 1835 5 042
1872 19 899 1912 24 702
1945 13 500 1962 20 800
1975 30 700 1977 33 500
1993 66 000 2003 69 100
2004  ? 2005  ?
2006  ? 2007 (prognoza)

Przestępczość

Miasto Suwałki znajduje się na jednym z ostatnich miejsc pod względem występowania przestępczości w Polsce.

Edukacja Edukacja

W Suwałkach funkcjonuje dziewięć przedszkoli, osiem szkół podstawowych (w tym dwie w zespołach szkół), siedem gimnazjów (w tym tylko dwa jako samodzielne placówki). W mieście istnieje 10 zespołów szkół średnich, a także jedno liceum ogólnokształcące działające oddzielnie.

Przedszkola

Szkoły Podstawowe

Gimnazja

Zespół szkół nr 3 w Suwałkach
Powiększ
Zespół szkół nr 3 w Suwałkach

Szkoły średnie

Szkoły wyższe

Miasto daje możliwość kształcenia na poziomie wyższym, zarówno w szkołach państwowych jak i niepaństwowych:

Inne placówki oświatowe

Komunikacja Komunikacja

Drogi

Zobacz więcej w osobnym artykule: Suwałki (Dworzec PKS) .

Suwałki położone są przy międzynarodowej drodze na Litwę , przez przejście graniczne w Budzisku, oraz na końcu drogi krajowej nr 8. Mają połączenia drogowe ze wszystkimi okolicznymi miejscowościami. Na terenie miasta znajduje się dworzec PKS .

Tranzyt

Suwałki są ważnym miastem tranzytowym, jednak przez miasto przejeżdża 4 tysiące tirów dziennie. Zagraża to zdrowiu i bezpieczeństwu mieszkańców. Dlatego podjęto starania o budowę o tzw. zachodnią obwodnicę Suwałk . Przez Suwałki przebiegają 8 Droga krajowa nr 8

Widok Suwałk z lotu ptaka
Powiększ
Widok Suwałk z lotu ptaka

Zachodnia obwodnica Suwałk

Zobacz więcej w osobnym artykule: Zachodnia obwodnica Suwałk .

Jest to nieoficjalna nazwa jeszcze planowanej obwodnicy Suwałk. Będzie częścią przyszłej trasy międzynarodowej Via Baltica .Planuje się, że poszczególne pozwolenia, i rozpozęcie budowy będą:

W ciągu ostatnich dwóch lat odbyło się wiele strajków, których celem było przyśpieszenie bubowy obwodnicy Suwałk. Strajkujący mają silne argumenty, chcą przede wszystkim, aby przez miasto nie przejeżdżało 4-5 tysięcy tirów, ważne jest też bezpieczeństwo i zdrowie mieszkańców.

Kolej

Zobacz więcej w osobnym artykule: Suwałki (Dworzec kolejowy) .
Dworzec kolejowy w Suwałkach
Powiększ
Dworzec kolejowy w Suwałkach

W mieście krzyżują się linie kolejowe z Sokółki i z Litwy . Na terenie miasta znajduje się dworzec PKP . Z Suwałk codziennie odjeżdza pociąg do litewskiej miejscowości Šeštokai , w której można się przesiąść na pociąg do Wilna . Kilka rzazy dziennie odjeżdża też pociąg do Warszawy (lub Wrocławia) przez Białystok.

Lotnisko

Zobacz więcej w osobnym artykule: Aeroklub Suwalski .

W Suwałkach znajduje się lotnisko sportowe Aeroklubu Suwalskiego .

Ten artykuł dotyczy lotniska, które pozostaje w sferze planowania lub jest w początkowej fazie budowy .
Informacje w nim zamieszczone mogą się zmienić.

Istniały plany aby w latach 2006-2007 zostało wybudowane lotnisko pasażerskie. Pas startowy miałby 1450 metrów długości i byłby podobnej wielkości jak w planowanym lotnisku w Krywlanach, niedaleko Białegostoku . Budowę lotniska w dużej części sfinansowałaby Unia Europejska . Przeciwko budowie lotnisk protestowały ostatnio organizacje ekologiczne i dlatego ich budowa stoi obecnie pod znakiem zapytania.

Komunikacja miejska

Zobacz więcej w osobnym artykule: Komunikacja miejska w Suwałkach .

Suwałki mają około 225 kilometrów linii autobusowych, po których kursują 42 autobusy. Głównym węzłem komunikacyjnym jest Park Marii Konopnickiej. Ogółem wszystkich przystanków jest 234. PGK prowadzi obecnie 22 linii autobusowych, z których wszystkie kursują w godzinach 5-22. Dodatkowe linie otwierane są z różnych okazji np.: świąt. Rocznie przewozi się około 5 milionów pasażerów.

Mosty

W Suwałkach jest dziewięć mostów. W tym:

Ścieżki rowerowe

W Suwałkach do 30.08.2006 wybudowano 30,76 km ścieżek rowerowych. Najdłuższe odcinki wybudowanych ścieżek rowerowych są przy:

Suwałki stawiają na rozbudowę ścieżek rowerowych. Teraz przy każdej nowej ulicy w mieście jest budowana ścieżka rowerowa.

Życie kulturalne i media

Zobacz więcej w osobnym artykule: Kultura w Suwałkach .
Deptak - ulica Chłodna
Powiększ
Deptak - ulica Chłodna

Organizacją większości imprez kulturalnych w Suwałkach zajmuje się Regionalny Ośrodek Kultury i Sztuki oraz Młodzieżowy Dom Kultury w Suwałkach . Ciekawe prace z dziedziny malarstwa i fotografii prezentują galerie Chłodna 20 i PAcamera. Dni Suwałk obchodzone są 26 - 28 maja . Miasto jest organizatorem Międzynarodowego Festiwalu Ludowych Zespołów Tanecznych "Młodzież dla Europy" . Cyklicznymi wydarzeniami kulturalnymi są Festiwal Hora Cantavi , Suwalski Jarmark Folkloru i Kultury Kresowej oraz Przegląd Piosenki Żeglarskiej Szanty . W mieście znajduje się Muzeum Okręgowe w Suwałkach i Muzeum Marii Konopnickiej w Suwałkach , mieszczące się w jej domu rodzinnym. Wydawany jest Tygodnik suwalsko-mazurski Krajobrazy .

Kina

Gazety

Radia

Telewizje

Deptak - ulica Chłodna
Powiększ
Deptak - ulica Chłodna

Turystyka

Zobacz więcej w osobnym artykule: Zalew Arkadia w Suwałkach .

W Suwałkach położony jest Zalew Arkadia . Nad zalewem jest także duża plaża miejska.

Suwałki mają doskonałe warunki do uprawiania turystyki, ponieważ niedaleko położny jest Wigierski Park Narodowy oraz Suwalski Park Krajobrazowy . Można tu uprawiać turystykę wodną, a także pieszą i rowerową. Do wypoczynku zachęcają liczne gospodarstwa agroturystyczne. Wiele potrzebnych informacji można uzyskać w Centrum Informacji i Promocji Regionu.

Sport Sport

Zobacz więcej w osobnym artykule: Sport w Suwałkach .

Imprezami sportowymi zajmuje się Ośrodek Sportu i Rekreacji .W Suwałkach siedzibę ma, obecnie trzeciligowy, zespół Wigry Suwałki , oraz drużyna unihokejowa Orły Suwałki .

Przychodnie

Izba Wytrzeźwień

Izba Wytrzeźwień w Suwałkach - ul. Sportowa 24

Ważniejsze ulice, place, parki i ronda w Suwałkach

Ulica Kościuszki
Powiększ
Ulica Kościuszki

Zabytki Ważniejsze miejsca i zabytki

Park Konstytucji 3 Maja
Powiększ
Park Konstytucji 3 Maja
Park Konstytucji 3 Maja
Powiększ
Park Konstytucji 3 Maja
kościół św. Aleksandra
Powiększ
kościół św. Aleksandra


Znani Suwalczanie i Suwalczanki i osoby związane z Suwałkami

Znani Suwalczanie i Suwalczanki

Znane osoby związane z Suwałkami

Honorowi obywatele Suwałk

Posłowie, senatorzy i eurodeputowani z Suwałk

Polityka

Zobacz więcej w osobnym artykule: Władze Suwałk .

Ważne urzędy i instytucje

Straż Miejska

Straż Miejska Suwałki
Powiększ
Straż Miejska Suwałki

Uprawnienia i zadania

Uprawnienia strażników miejskich

Zadania Suwalskiej Straży Miejskiej :

Siedziba

Czy wiesz, że...

Zobacz też

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Commons
Źródło: " http://pl.wikipedia.org/wiki/Suwa%C5%82ki "

Ostatnia Zmiana : 2006-11-07 12:34:03.811786